انواع اتصالات جوشی ودرز جوش

انواع اتصالات جوشی

  • اتصال لب به لب ( Butt joint )
  • اتصال پوششی ( رویهم ) (Lap joint )
  • اتصال سپری ( Tee joint )
  • اتصال گوشه ( گونیا یا کنج) (Corner joint )
  • اتصال پیشانی ( لبه ای ) ( Edge joint )

اتصال لب به لب

دو قطعه فلزی در کنار یکدیگر و دریک صفحه قرار داده می شوند و بین آنها با جوش پر شده و بین دولبه ی آنها اتصال بر قرار می شود. از اتصال لب به لب ساده برای جوش دادن فلزات تا ۵ میلیمتر استفاده میشود. برای جوشکاری فلزات با ضخامت بیشتر از ۵ میلیمتر یا قطعاتی که نیاز به نفوذ بیشتر جوش دارند لبه های دو قطعه پخ زده می شود و برای جوش دادن آن از جوش شیاری استفاده می شود. در صورت پخ زنی ، تعداد پاس های جوش مورد نیاز برای پرکردن درز اتصال بیشتر شده ودر نتیجه استحکام اتصال بیشتر می شود.این اتصال اغلب برای متصل ساختن انتهای ورق های مسطح با ضخامت های نسبتاً مساوی به کار میرود. این نوع اتصال بیشتر در کارخانجات ساخت اسکلت فلزی که نظارت و کنترل بیشتری رویکار وجود دارد انجام می شود. در اتصال لب به لب از جوش شیاری با نفوذ کامل استفاده می شود.

اتصال پوششی ( رویهم )

این نوع اتصال برای انواع فلزات با ضخامت های مختلف استفاده میشود. دو قطعه به صورتی که هم پوشانی دارند روی یکدیگر قرار داده و یک یا هر دو طرف آن ( برای اصظحکام بیشتر ) جوش داده میشود. این اتصال دو مزیت مهم دارد:

الف) سهولت در جفت کردن قطعات: برخلاف روش‌های دیگر، ساختن قطعات در این نوع اتصال به زمان زیادی نیاز ندارد. همچنین در اتصال پوششی قطعات می‌توانند اندکی روی هم جابه‌جا شوند تا ایرادهای کوچک ساخت را پوشانده یا تنظیم طول را ممکن سازند.

ب) سهولت در اتصال دادن: در این نوع اتصال، نیازی به آمادگی خاص لبه‌های قطعات متصل شونده نیست و غالباً آن‌ها با شعله یا به صورت عادی برش می‌خورند. در اتصال روی هم عمدتاً از جوش گوشه استفاده می‌شود.

ج) امکان اتصال روی هم صفحات با ضخامت های مختلف را فراهم میکند.

اتصال سپری

در این اتصال یکی از قطعات بهصورت عمودی روی قطعه ی دیگر قرار گرفته و یک طرف یا هر دو طرف آن جوش اجرا می شود. کاربرد اتصال سپری غالباً در ساخت نیمرخ‌های مرکب به شکل  T و I، سخت‌کننده‌های تحت بار، تیرورق‌ها، آویزها، قطعاتی که با زاویه باهم جفت می‌شوند و همچنین نشیمن‌های طاقچه‌ای می‌باشد.

اتصال گوشه ( گونیا )

در اتصال گونیا مانند اتصال سپری دو قطعه به صورت عمود بر یکدیگر قرار گرفته و جوش از داخل یا خارج آن اجرا می شود. کاربرد اتصال سپری غالباً در ساخت نیمرخ‌های مرکب به شکل  T و I، سخت‌کننده‌های تحت بار، تیرورق‌ها، آویزها، قطعاتی که با زاویه باهم جفت می‌شوند و همچنین نشیمن‌های طاقچه‌ای می‌باشد.

اتصال پیشانی

از این جوش برای جوشکاری ورق های با ضخامت کمتر از ۲ میلیمتر استفاده می شود. دو قطعه به دلیل جلوگیری از ذوب شدن دو لبه ی قطات به این شکل کنار یکدیگر قرار میگیرند. این جوش کاربرد سازه ای ندارد.

انواع درز اتصال

انتخاب نوع درز جوش همیشه بستگی به طراحی ندارد بلکه مسائلی مانند هزینه جوش ، امکان اجرای درز اتصال در انتهاب آن تاثر گذار می باشند.

ساده

این درز اتصال برای جوش شیاری استفاده میشود. دو قطعه روبه روی هم قرار گرفته و جوش بین دو قطعه اجرا میشود و در پایان پشت دو قطعه برای از بین بردن جوش های ریخته شده سنگ زده میشود. از این درز اتصال برای ضخامت های ۶ میلیمتر و کمتر استفاده میشود.

جناغی یک طرفه

در جوش شیاری نفوذی از این درز اتصال استفاده میشود. دو لبه ی قطعه با زاویه ی ۴۵ درجه پخ خورده ، ابتدا پاس ریشه انجام شده، قطعه برگردانده میشود و پشت آن سنگ زده میشود( برای اطمینان از پاکسازی جوش از مواد ناخالص چون ناخالصی ها باعث کاهش کیفیت جوش میشود) سپس پاس های جوش روی پاس ریشه اجرا میشود. از این درز اتصال برای ضخامت های ۱۰ میلیمتر و بیشتر استفاده میشود.

جناغی دوطرفه

در جوش شیاری نفوذی از این درز اتصال استفاده میشود. مقاطع با ضخامت بالا ۲۰ میلیمتر از این درز اتصال استفاده میشود. برای جوشکاری در این درزابتدا پاس ریشه اجرا شده و سپس به ترتیب برای جلوگیری از ایجاد اعوجاج ناشی از حرارت جوش قطعات ،یک پاس جوش از یک طرف و پاس دیگر پس از برگرداند قطعه از طرف دیگر آن اجرا میشود.( جوش Backweld )

نیم جناغی

برای پر کردن این درز اتصال از دو جوش شیاری  جوش گوشه استفاده میشود. این درز جوش برای قطعاتی استفاده میشود که ضخامت های آنها متفاوت هستند.

نیم جناغی دو طرفه

نیم جناغی دو طرفه برای مقاطع با ضخامت های بالا استفاده میشود. در ضخامت های بالا اگر از درز اتصال یک طرفه استفاده شود ، حجم جوش زیاد میشود به همین علت از درز جوش نیم جناغی دو طرفه استفاده میشود. به طور کلی درز اتصالات نیم جناغی برای مقاطعی که ضخامت یکسان ندارند استفاده میشود.

 درز اتصال های لاله ای ، لاله ای دو طرفه ، نیم لاله ای ، نیم لاله ای دو طرفه به علت دارا بودن انحنا ، جوش راحت تر شکل گرفته و مشکلات پاس ریشه مثل عدم ذوب کامل ، نفوذ ناقص و …را ندارد برای جوشکاری بسیار عالی هستند اما به علت دشوار بودن اجرای انحنای پخ ، کارخانجات و کارگاه های ساخت اسکلت فلزی استفاده نمیشود.

باز شدگی دهانه ریشه ( R ) و تسمه پشت بند

دهانه ی ریشه فاصله ی بین دو لبه در محل ریشه ی درز می باشد. دهانه ی ریشه برای این منظور به کاربرده می شود که الکترود بتواند به ریشه ی جوش برسد. دهانه ی باز شدگی با زاویه ی پخی رابطه ی عکس دارد یعنی هرچقدر زاویه ی پخی کمتر باشد ، برای بدست آمدن ریشه ی جوش خوب باید فاصله ی دهانه بیشتر باشد.

اگر دهانه ی ریشه خیلی کوچک باشد اجرای جوشریشه مشکل خواهد بود. برای اجرای پاس ریشه باید از الکترود های نازک تر استفاده شود که این امر باعث کندی سرعت کار میشود.

اگر دهانه ی ریشه خیلی بزرگ باشد تاثیری بر کیفیت جوش نخواهد داشت و تنها میزان زیاد باز شدگی ریشه ی جوش باعث افزایش هزینه های جوشکاری و اعوجاج قطعات میشود. در مواقعی که

بازشدگی ریشه زیاد باشد باید از تسمه ی پشت بند استفاده کرد. آماده کردن لبه ها و پخ سازی مناسب تاثیر مستقیم بر باز شدگی ریشه و همچنین هزینه های جوشکاری دارد.

اگر فاصله ی بین دو لبه و همچنین زاویه ی پخی کم باشد ، خاکستر و سرباره در محل پاس ریشه خواهد ماند وتمیز کردن آن بسایر دشوار و وقت گیراست. اگر فاصله ی بین دو قطعه کم باشد ریزش جوش از بین دو قطعه را خواهیم داشت. برای جلوگیری از ریزش جوش در کارخانجات ساخت اسکلت فلزی از تسمه هایی برای ایجاد فاصله بین دو قطعه استفاده میشود. به این تسمه ها ، تسمه فاصله دهنده گفته میشود. این تسمه ها در درز  های جناغی دو طرفه استفاده میشود. از تسمه پشت بند در حالتی که جوش یکطرفه بوده و فاصله ی بین قطعات زیاد باشد استفاده میشود. تسمه پشت بند باید با مصالح اصلی سازگار باشد زیرا بعد از اتمام جوشکاری در جای خود باقی مانده و جزئی از اتصال محسوب میشود.

برای تثبیت تسمه پشت بند قبل از عملیات جوشکاری از خال جوش های متناوب استفاده میشود. در هر دو طرف تسمه به صورت چپ و راست اجرا می شود تا از ایجاد تنش در قطعه جلوگیری کند. نکته ی مهم که در اجرای تسمه های پشت بند باید رعایت شود این است که تسمه پشت بند باید به صورت کامل به قطعه چسبیده باشد تا از جمع شدن سرباره و پایین آوردن کیفیت جوش ریشه جلوگیری شود .

برای ایجاد یک جوش با کیفیت و قوی در درز های اتصال به جز درز های جناغی و نیم جناغی ، باید طرف دوم یا پشت کار نیز جوش داده شود. برای انجام این جوش باید پاس ریشه سنگ زده شود به صوتی که مصالح اصلی جوش طرف اول دیده شود. بدون سنگ زنی جوش طرف دوم نفوذ کامل نخواهد داشت.

مطالب آیین نامه ای 

رواداری های جوش ۱۰-۴-۶-۱

۱-۱-۶-۴-۱۰ قطعاتی که باید به وسیله جوش گوشه به یکدیگر جوش شوند ، باید تا حد امکان در تماس نزدیک با یدیگر قرار گیرند. فاصله ی ریشه (بازشدگی درز) نباید از ۵ میلیمتر بزرگتر گردد. اگر فاصله ی ریشه از منهای ۲ میلیمتر بزرگتر شود اندازه ی ساق جوش مندرج در نقشه باید به اندازه ی آن افزایش یابد و یا سازنده به طریقی اثبات نماید که ضخامت موثر گلوی مورد نظر حاصل شده است. بازشدگی بین سطوح در تماس جوش های انگشتانه و کام و همچنین فاصله ی بین تسمه ی پشت بند با ورق در درز های لب به لب نباید از ۲ میلیمتر بزرگتر گردد. استفاده از مصالح پر کننده مجاز نیست مگر اینکه استفاده از آن در نقشه ها تصریح شده باشد و یا به تایید مهندس طراح برسد.

۲-۱-۶-۴-۱۰ قطعاتی که توسط جوش شیاری با نفوذ نسبی در امتداد طولی به یکدیگر متصل می شوند باید تا حد امکان درتماس با یکدیگر قرار گیرند. فاصله ی ریشه ی بین دو قطعه نباید از ۵ میلیمتر بزرگتر گردد.

۳-۱-۶-۴-۱۰ قطعاتی که با جوش شیاری به صورت لب به لب به یکدیگر متصل می شوند باید با دقت با یکدیگر همباد و تراز شوند. حداکثر ناهمترازی بین دو قطعه مساوی ۱۰ درصد ضخامت قطعه ی نازکتر یا حداکثر ۳ میلیمتر میباشد. برای اصلاح ناهمترازی نباید شیبی بزرگتر از ۱۲ میلیمتر در ۳۰۰ میلیمتر به وجود آورد.اندازه گیری ناهمترازی باید بر مبنای میانتار قطعات انجام شود مگر اینکه در نقشه ها به نحو دیگری مشخص شود.( شکل ۱۰-۴-۲ )

۴-۱-۶-۴-۱۰ رواداری های مربوط به زاویه ی شیار، فاصله ی ریشه و ضخامت ریشه در شکل ۱۰-۴-۱ نشان داده شده است. در صورتی که ابعاد و اندازه ی مقطع جوش اختلافی بیش از مقدار ارائه شده در شکل ( یا در ادامه) با اندازه ی نشان داده شده در نقشه ها داشته باشد ، درز با شرایط زیر قابل پذیرش است. در صورتی که اختلاف فاصله ی ریشه با مقدار نقشه بزرگتر از رواداری مجاز مذکور در شکل ۱۰-۴-۱ باشد ولی از دو برابر ضخامت ورق نازکتر و یا ۲۰ میلیمتر (هرکدام که کوچکتر باشند) بزرگتر نباشد ، با استفاده از جوشکاری (قبل از جوشکاری درز اتصال) قابل اصلاح است.

 

نظرات بسته شده است، اما بازتاب و پینگ باز است.